عوارض حاد – پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان

کومای هایپراسمولار

مدیر پرتال — Sat, 08 Feb 2020 08:30:06 +0000

سندروم هایپراسمولار بیشتر در افراد دیابتی نوع دو اتفاق می افتد. این سندروم از عوارض حاد دیابت است و معمولا زمانی اتفاق می افتد که قندخون به عدد ۶۰۰ میلی گرم بر دسی لیتر یا بیشتر برسد. این وضعیت شباهت‌هایی با کتواسیدوز دیابتی داشته با این تفاوت که وجود انسولین مانع ازایجاد کتون‌ها و اسیدوز شدید می‌شود. سندروم هایپراسمولار دیابتی یا کومای دیابتی زمانی اتفاق می افتد که قندخون بسیار بالا رفته و بدن به شدت کم آب می شود. این وضعیت بیشتر در مواقعی که بدن تحت استرس زیاد قرار می گیرد مانند بیماری و عفونت اتفاق می افتد.

در اکثر موارد، در تاریخچه پزشکی این افراد تشنگی و دفع ادرار زیاد هفته ها قبل از تشخیص وجود دارد. دفع ادرار زیاد و قندخون بالا سبب کم آبی می شود. کاهش شدید آب بدن می تواند سبب شوک، کوما و حتی مرگ شود. میزان مرگ در این افراد می تواند بیشتر از ۴۰% باشد.

علت کومای هایپراسمولار دیابتی

برخی عوامل،خطر ابتلا به سندرم هیپراسمولار دیابتی را افزایش می دهند از جمله:

۱- ابتلا به دیابت نوع دو: اگرچه بیماران دیابتی نوع یک نیز به سندرم هیپراسمولار دیابتی مبتلا می شوند ، اما این سندرم بیشتر در افراد دیابتی ( دیابت کنترل نشده ) نوع دو رخ می دهد.

۲- قرار داشتن در سنین میانسالی یا سالمندی: سندروم هایپراسمولار اغلب در افراد مسن به دلیل کاهش احساس تشنگی و به دنبال آن کم آبی دیده می شود.

۳- ابتلا به سایر بیماری های مزمن: در صورت وجود بیماری های مزمن مانند نارسایی احتقانی قلب یا بیماری کلیوی، خطر ابتلا به سندرم هیپراسمولار دیابتی افزایش می یابد.

۴- ابتلا به عفونت: ابتلا به یک بیماری مانند پنومونی یا یک بیماری ویروسی می تواند منجر به افزایش قندخون و خطر سندرم هیپراسمولار دیابتی گردد.

۵- مصرف برخی داروها: برخی داروها مانند کورتیکواستروئیدها (پردنیزون)، دیورتیک ها (هیدروکلروتیازید و کلرتالیدون) و داروی ضد صرع فنی توئین (دیلانتین) می توانند خطر ابتلای به سندرم هیپراسمولار دیابتی را افزایش دهند.

علایم هشدار دهنده کومای هایپراسمولار دیابتی

علایم کومای دیابتی عبارتند از:

سندروم هایپراسمولار دیابتی ممکن است چند روز یا حتی چندین هفته طول بکشد. به علایم و نشانه های احتمالی این سندروم توجه نمایید.

. قندخون بالا – خشکی دهان – پوست خشک و گرم بدون تعریق – تشنگی زیاد – افزایش ادرار – تب بالا – ضعف – سردرد – ناآرامی – ناتوانی در صحبت کردن – مشکلات بینایی – توهم – خواب آلودگی – تشنج – کوما

کنترل مناسب روز به روز دیابت شما می تواند به پیشگیری از سندرم هیپراسمولار دیابتی کمک نماید. توصیه های زیر را به خاطر بسپارید.

* آگاهی از علایم قند خون بالا. از علایم هشدار دهنده قند خون بالا آگاه باشید. همچنین از موقعیت هایی که می تواند شما را در معرض خطر سندرم هیپراسمولار دیابتی قرار دهد مانند بیماری ها آگاهی داشته باشید.

* پیگیری برنامه درمانی. مصرف وعده ها و میان وعده های منظم می تواند به ثابت ماندن قند خون کمک کند.

* کنترل منظم قند خون. پایش منظم قند خون می تواند شما را آگاه نماید که قند خونتان در محدوده طبیعی قرار دارد یا خیر.

* مصرف داروها طبق دستور پزشک. اگر به دفعات افزایش قندخون دارید به پزشک خود اطلاع دهید. ممکن است نیاز باشد که پزشکتان مقدار یا زمان مصرف داروهای شما را تغییر دهد.

* ورزش منظم. فعالیت بدنی منظم می تواند مانع افزایش قند خون گردد. پیش از شروع هر نوع برنامه ورزشی، با پزشک مشورت نمایید، اما برای اغلب افراد دیابتی، انجام ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط در هفته یا حدود ۳۰ دقیقه در روز توصیه می شود.

* آشنایی اطرافیان با علایم افزایش قندخون. به همسر یا سایر نزدیکان خود آموزش دهید تا قادر به تشخیص علایم و نشانه های اولیه قند خون بالا باشند و در صورت بیهوش شدن شما با اورژانس تماس بگیرند.

* تزریق به موقع واکسن ها. حتما واکسن آنفلوانزا را سالانه تزریق نمایید و از پزشک خود سؤال کنید تا در صورت نیاز واکسن پنومونی را نیز دریافت کنید که از بدن شما در برابر برخی از اشکال پنومونی محافظت می کند.

درمان

درمان های اورژانسی می تواند در مدت چند ساعت منجر به بهبودی بیمار مبتلا به سندرم هیپراسمولار دیابتی گردد. درمان های متداول شامل موارد زیر هستند:

۱- مایعات داخل وریدی

۲- انسولین به منظور کاهش سطح قند خون

۳- احتمالاً جایگزینی سدیم، پتاسیم و فسفر برای کمک به اصلاح عملکرد سلول ها

منبع : www.webmd.com

The post کومای هایپراسمولار appeared first on پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان.

کتواسیدوز دیابتی ( DKA )

خانم احمدی نژاد — Thu, 06 Feb 2020 08:35:08 +0000

کتواسیدوز دیابتی ( DKA ) مشکلی جدی و مهم در افراد دیابتی است که طی آن ماده شیمیایی به نام کتون در خون ساخته می شود. به طور طبیعی بدن قند را به عنوان منبع انرژی می شکند اما در افراد دیابتی ( دیابت کنترل نشده ) بدن قادر به استفاده از قند نیست. وقتی بدن نتواند از قند استفاده کند چربی را به عنوان منبع انرژی می سوزاند. سوزاندن چربی سبب تولید کتون می شود. وجود کتون در خون وضعیتی خطرناک است و می تواند تهدید کننده زندگی باشد. کتواسیدوز قابل درمان و پیشگیری است.
از شایع ترین موارد بروز کتواسیدوز دیابتی زمانی است که میزان انسولین موجود در بدن کافی نیست به عنوان مثال هنگامی که شرایطی برای بدن به وجود آید که نیاز به انسولین افزایش یابد. بنابراین کتواسیدوز دیابتی می تواند اولین تظاهر بالینی در افراد دیابتی نوع یک باشد. زیرا در دیابت نوع یک بدن قادر به تولید انسولین نمی باشد. از سایر موارد بروز کتواسیدوز( DKA ) میتوان به هر نوع استرس وارد شده به بدن اشاره نمود مثل سکته مغزی، سکته قلبی، بعضی داروها، حاملگی، استرس روحی
احتمال وقوع کتواسیدوز در دیابت نوع دو نیز وجود دارد ، اما میزان شیوع آن نادر است. در عوض، در دیابت نوع دو خصوصا با افزایش سن، احتمال بروز وضعیتی با برخی علایم مشابه کتواسیدوز به نام HHNS ( سندروم هایپراسمولار) بیشتر است.

علایم هشداردهنده کتواسیدوز دیابتی

در صورتیکه قندخون بیشتر از ۲۴۰ میلی گرم بر دسی لیتر می باشد یا علایم قندخون بالا مثل خشکی دهان ، تشنگی زیاد یا رنگ پریدگی شدید وجود دارد ادرار باید از نظر وجود کتون بررسی شود. برای این کار میتوان از نوار تست کتون ادرار استفاده نمود. برخی دستگاه های کنترل قندخون قابلیت اندازه گیری کتون خون را دارند. در صورت وجود کتون در ادرار باید قندخون را پایین آورده و سپس ۳۰ دقیقه بعد مجددا سطح کتون اندازه گیری شود.
اگر میزان کتون در ادرار بالاست و یا هر کدام از علایم زیر وجود دارد سریعا با پزشک تماس بگیرید:
شکم درد. تنفس با بوی میوه پلاسیده . خستگی زیاد و گیجی. تنگی نفس، خواب آلودگی که ممکن است در موارد شدید منجر به کوما شود.

پیشگیری از کتواسیدوز دیابتی

میتوان با انجام اقداماتی احتمال وقوع کتواسیدوز دیابتی را کاهش داد:
۱-مصرف مایعات به حد کافی

۲-مصرف داروها طبق دستور پزشک

۳-پیروی دقیق از برنامه وعده غذایی

۴-داشتن برنامه منظم فعالیت بدنی

۵-کنترل منظم قندخون

درمان کتواسیدوز دیابتی

کتو اسیدوز دیابتی در بیمارستان درمان می شود. اقدامات انجام شده در بیمارستان عبارتند از:
۱- تامین مایعات و الکترولیت: بیمار مبتلا به کتواسیدوز دیابتی مقدار زیادی مایع و الکترولیت (عناصری مثل سدیم و پتاسیم که این مواد باعث می شود سلول به خوبی کار کند)را از دست می دهد. مایعات و الکترولیت های از دست رفته می بایست مجددا جایگزین شود.

۲-تزریق انسولین: کتواسیدوز دیابتی زمانی رخ می دهد که میزان انسولین موجود کافی نیست. وقتی بدن انسولین کافی دارد می تواند از قند به عنوان سوخت استفاده کند و نیاز به شکستن چربی ندارد. بنابراین پزشک جهت درمان کتواسیدوز تغییراتی در میزان تزریق انسولین ایجاد می نماید.

* اگر قندخون شما در بیشتر موارد خارج از محدوده اعداد نرمال می باشد حتما با پزشک خود در این باره مشورت نمایید.
منبع: www.webmd.com

The post کتواسیدوز دیابتی ( DKA ) appeared first on پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان.

هایپوگلایسمی ( افت قندخون )

خانم احمدی نژاد — Wed, 31 Jul 2019 04:56:17 +0000

هایپوگلایسمی ( افت قندخون )

گلوکز( قند) سوخت اصلی برای مغز می باشد. به عبارت دیگر مغز بیشترین نیاز خود به انرژی را از طریق مصرف قندها تامین می نماید. هنگامی که غلظت گلوکز در خون به دنبال افت قندخون کاهش می یابد انتقال گلوکز از خون به مغز کافی نخواهد بود. بهتر است بدانید در صورتی که مغز انسان تنها سه دقیقه از دریافت قند محروم شود دچار مرگ خواهد شد. به همین دلیل هم با کاهش قند در خون علایم و نشانه هایی از جانب مغز جهت بالا بردن قند صادر می شود. هایپوگلایسمی یکی از عوارض حاد دیابت می باشد. در فرد دیابتی که قندخون خود را به خوبی کنترل می کند اگر قند خون به کمتر از ۷۰ میلی گرم بر دسی لیتر برسد افت قندخون اتفاق می افتد.

علت هایپوگلایسمی

مهمترین علل افت قندخون عبارتند از :

۱- حذف یا کاهش مقدار مصرف وعده ها یا میان وعده های غذایی
۲- فعالیت بدنی شدید
۳- افزایش میزان مصرف داروها ( داروهای خوراکی و خصوصا انسولین ) بدون مشورت با پزشک معالج.

علایم و نشانه ها هایپوگلایسمی

علایم و نشانه های افت قندخون سرنخ اصلی جهت شناسایی این عارضه می باشد. باید بدانید که واکنش بدن هر فرد به افت قندخون متفاوت است، بنابراین این احتمال وجود دارد که علایم آن نیز در هر فرد با فرد دیگری متفاوت باشد. علایم و نشانه های افت قندخون عبارتند از :
لرزش ، عصبانیت و نا آرامی ، اضطراب، عرق سرد، سرگیجه و سردرد، افزایش ضربان قلب ، تاری دید، تهوع ، گرسنگی،خوابی آلودگی، ضعف یا خستگی، احساس سوزش و بی حسی در انگشتان پا، کابوس و فریاد شبانه، از دست رفتن هوشیاری ، تشنج، کوما
به این دلیل که بیشتر علایم افت قندخون شبیه افزایش قندخون می باشد تنها اقدامی که می توان جهت شناسایی افت قندخون انجام داد کنترل آن توسط دستگاه گلوکومتر می باشد.
*گاهی اوقات بیمار علایم افت قندخون را دارد ولی دستگاه کنترل قندخون همراه خود ندارد در این زمان باید مبنا را بر افت قند خون گذاشته و اقدامات درمانی بعدی را انجام دهد. زیرا افت قند خون در کوتاه مدت خطرناک تر از افزایش آن می باشد.

پیشگیری هایپوگلایسمی

۱-فرد دیابتی و افرادی که در تماس نزدیک با وی هستند باید درباره علایم و نشانه های افت قندخون آگاهی کامل داشته باشند.
۲-برنامه غذایی مناسب (رعایت مقدار و زمان مصرف وعده ها و میان وعده های غذایی جهت پیشگیری از افت قندخون اهمیت دارد.)
۳- فرد دیابتی باید همیشه کارت و پلاک مشخص کننده دیابت همراه خود داشته باشد.
۴-فرد دیابتی باید همیشه یک میان وعده کوچک قندی مثل بیسکویت همراه خود داشته باشد.
۵-برنامه منظم فعالیت بدنی( در زمان تمایل به افزایش مدت زمان فعالیت بدنی باید یک میان وعده کوچک همراه فرد دیابتی باشد.).

درمان هایپوگلایسمی

در مواقع بروز افت قندخون داشتن آگاهی و توانایی عکس العمل سریع توسط خود بیمار همچنین اطرافیان او از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. اگر فرد دیابتی دچار افت قندخون شده است و هوشیار می باشد مصرف مواد غذایی حاوی قند ساده مناسب است. بهتر است در مواقع افت قندخون از مایعات شیرین استفاده شود. افت قندخون خفیف را می توان با ۱۵ گرم ماده حاوی قند ساده درمان نمود. برای مثال می توان در این زمان از آب میوه طبیعی، نوشابه غیر رژیمی، شیر ، یک قاشق غذاخوری عسل محلول در آب یا یک قاشق غذاخوری شکر محلول در آب برای درمان استفاده نمود. از قرص های گلوکز نیز می توان جهت درمان افت قندخون استفاده نمود. این قرصها را می توان از داروخانه تهیه نمود.

قانون ۱۵- ۱۵

با وجود هوشیار بودن فرد دیابتی می توان از این قانون جهت افزایش صحیح قندخون کمک گرفت.
* مصرف ۱۵ تا ۲۰ گرم ماده قندی حاوی قند ساده
* کنترل قندخون بعد از ۱۵ دقیقه
* اگر قندخون به وضعیت طبیعی و نرمال بازگشته باشد در ادامه قدم بعدی توضیح داده می شود.
* اما اگر قندخون بعد از انجام مرحله ۱۵ دقیقه اول هنوز پایین است مجددا ۱۵ گرم ماده قندی مثل نوشابه غیر رژیمی یا آب قند مصرف نموده و بعد از ۱۵ دقیقه قندخون خود را مجددا کنترل کند.
در صورتیکه قندخون فرد دیابتی در مرحله اول یا دوم به حد نرمال و طبیعی رسید ولی هنوز تا وعده اصلی غذایی یک تا دو ساعت زمان مانده است می تواند از ماده قندی حاوی قند پیچیده مثل نان یا بیسکویت تا رسیدن به زمان وعده اصلی غذایی استفاده کند.
به خاطر داشته باشید مایعات به همان سرعت که قندخون را بالا می برند به همان سرعت نیز جذب خون شده و قندخون مجددا پایین می آید. بنابراین جهت جلوگیری از افت قندخون باید ماده قندی حاوی قند پیچیده ( که به آهستگی جذب می شوند) تا رسیدن به وعده اصلی غذایی استفاده شود. در مواردی که فرد به دلیل افت قندخون شدید بستری بیمارستان می شود تزریق گلوکاگون جهت درمان سریع افت قندخون کاربرد دارد..

افت قندخون ناآگاهانه

در بیشتر مواقع علایم هایپوگلایسمی در قندخون کمتر از ۷۰ میلی گرم بر دسی لیتر آشکار می شود. اما در برخی موارد افت قندخون با هیچ علامت و نشانه ای همراه نمی باشد. به این حالت افت قندخون ناآگاهانه گفته می شود. تعداد افت قندخون ناآگاهانه در این افراد بیشتر است :
۱- افرادی که افت قندخون های مکرر دارند. ( در این افراد افت قندخون مکرر سبب ضعیف شدن سیگنالهای هشدار دهنده علایم افت می شود.)
۲- طول مدت ابتلا به دیابت ( هرچه مدت زمان ابتلا به دیابت بیشتر باشد فرد دیابتی کمتر متوجه علایم خواهد شد.)
* اگر احساس می کنید دچار افت قندخون ناآگاهانه می شوید ، حتما در این باره با پزشک خود مشورت نمایید.

The post هایپوگلایسمی ( افت قندخون ) appeared first on پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان.

هایپرگلایسمی ( افزایش قندخون )

خانم احمدی نژاد — Wed, 31 Jul 2019 04:56:17 +0000

هایپرگلایسمی ( افزایش قندخون )

هایپرگلایسمی در نتیجه افزایش قندخون در افراد مبتلا به دیابت اتفاق می افتد که می تواند یک تهدید جدی برای این افراد محسوب شود. در افراد دیابتی، هایپرگلایسمی به دو صورت رخ می دهد:

۱- هایپرگلایسمی ناشتا :

که با قندخون بیشتر از ۱۳۰ میلی گرم بر دسی لیتر بعد از هشت ساعت ناشتا بودن اتفاق می افتد.

۲- هایپرگلایسمی بعد از وعده غذایی :

با قندخون بیشتر از ۱۸۰ میلی گرم بر دسی لیتر مشخص می گردد. در افراد غیر دیابتی قندخون بعد از وعده غذایی به ندرت بیشتر از ۱۴۰ میلی گرم بر دسی لیتر می شود. با این وجود، گاهی اوقات بعد از وعده غذایی سنگین، سطح قندخون یک تا دو ساعت بعد بیشتر از ۱۸۰ میلی گرم بر دسی لیتر می شود. بالا بودن مداوم قندخون میتواند پیشگویی کننده احتمال ابتلا به دیابت نوع دو باشد.

در افراد غیر دیابتی، قندخون دو ساعت بعد از وعده غذایی حداکثر به ۱۴۰ میلی گرم بر دسی لیتر می رسد. چنانچه فردی مکررا قندخون های بعد از غذای بیشتر از ۱۴۰ میلی گرم بر دسی لیتر داشته باشد مستعد ابتلا به دیابت نوع دو است. در فرد مبتلا به دیابت، هایپرگلایسمی علاوه بر اینکه می تواند باعث افزایش نتیجه تست A1C شود سبب تخریب اعصاب، عروق و سایر ارگانهای حیاتی بدن نیز می شود. همچنین عدم درمان به موقع هایپرگلایسمی می تواند منجر به کتواسیدوز ( در دیابت نوع یک ) و سندروم هایپراسمولار HHNS ( در دیابت نوع دو ) شود که خطری جدی برای فرد محسوب می شود و می تواند وی را در شرایط اورژانسی قرار دهد.

علایم و نشانه های هایپرگلایسمی

علایم و نشانه های افت قندخون سرنخ اصلی جهت شناسایی این عارضه می باشد. باید بدانید که واکنش بدن هر فرد به افت قندخون متفاوت است، بنابراین این احتمال وجود دارد که علایم آن نیز در هر فرد با فرد دیگر متفاوت باشد. علایم و نشانه های افت قندخون عبارتند از :
لرزش ، عصبانیت و نا آرامی ، اضطراب، عرق سرد، سرگیجه و سردرد، افزایش ضربان قلب ، تاری دید، تهوع ، گرسنگی،خوابی آلودگی، ضعف یا خستگی، احساس سوزش و بی حسی در انگشتان پا، کابوس و فریاد شبانه، از دست رفتن هوشیاری ، تشنج، کوما
به این دلیل که بیشتر علایم افت قندخون شبیه افزایش قندخون می باشد تنها اقدامی که می توان جهت شناسایی افت قندخون انجام داد کنترل آن توسط دستگاه گلوکومتر می باشد.
*گاهی اوقات فرد علایم افت قندخون را دارد ولی دستگاه کنترل قندخون همراه خود ندارد در این زمان باید مبنا را بر افت قند خون گذاشته و اقدامات درمانی بعدی را انجام دهد. زیرا افت قند خون در کوتاه مدت خطرناک تر از افزایش آن می باشد.

علت هایپرگلایسمی

مهمترین علل افزایش قندخون عبارتند از:

۱- افزایش مصرف وعده ها یا میان وعده های غذایی

۲-کاهش فعالیت بدنی کاهش

۳-فراموشی مصرف داروهای خوراکی یا تزریق انسولین

۴-عفونت

۵-استرس

علایم و نشانه های هایپرگلایسمی

علایم افزایش قندخون عبارتند از :
. تشنگی زیاد. سردرد. عدم تمرکز. تاری دید. تکرر ادرار. خستگی زیاد. از دست رفتن وزن
افزایش طولانی مدت قندخون سبب بروز عفونت های پوستی و واژینال، بهبود دیرهنگام زخم ها و بریدگی ها، کاهش بینایی، تخریب اعصاب حسی در پاها و به دنبال آن کاهش حس و سردی پاها ،کاهش رشد مو در بخش های انتهایی، اختلالات جنسی، مشکلات گوارشی مثل یبوست مزمن یا اسهال، تخریب چشمها، رگ های خونی یا کلیه ها می شود.

پیشگیری از هایپرگلایسمی

جهت پیشگیری از افزایش قندخون پیروی از یک برنامه غذایی منظم، برنامه منظم فعالیت بدنی و مصرف منظم داروهای خوراکی دیابت و تزریق انسولین از اهمیت زیادی برخوردار می باشد.
* آگاهی درباره رژیم غذایی، شمارش مقدار کل کربوئیدرات های مصرفی

* کنترل منظم قندخون

* ویزیت های منظم با پزشک

* به همراه داشتن کارت و پلاک شناسایی دیابت

درمان هایپرگلایسمی

اگر هر کدام از علایم و نشانه های افزایش قندخون وجود دارد، بهترین اقدام کنترل قندخون و تماس با پزشک می باشد. پزشک با دانستن اعداد قندخون توصیه های زیر را به بیمار می نماید:

۱- نوشیدن آب فراوان: آب به خروج قند اضافی از طریق ادرار و جلوگیری از کم آبی کمک می نماید.

۲- افزایش فعالیت بدنی: فعالیت بدنی می تواند به کاهش قندخون کمک نماید، اما در برخی شرایط فعالیت ورزشی نه تنها سبب کاهش قندخون نمی شود بلکه قندخون را بیشتر بالا می برد.

احتیاط: اگر مبتلا به دیابت نوع یک هستید و قندخون شما بالا است باید ادرار را از نظر وجود کتون بررسی نمایید. اگر کتون در ادرار وجود دارد،نباید فعالیت ورزشی انجام شود. اگر مبتلا به دیابت نوع دو هستید و قندخون بالاست، باید اطمینان حاصل نمایید که کتون در ادرار وجود ندارد و بدن دچار کم آبی نیست.با وجود این شرایط پزشک اجازه انجام فعالیت به شما می دهد. در فرد مبتلا به دیابت نوع یک و قندخون بیشتر از ۲۵۰ میلی گرم بر دسی لیتر پزشک خون یا ادرار بیمار را از نظر وجود کتون بررسی می نماید.

۳- تغییر در عادات خوردن: ممکن است نیاز به متخصص تغذیه جهت تغییر در مقدار و نوع مواد غذایی مصرفی داشته باشید.
۴- تغییر در مقدار داروهای مصرفی: پزشک ممکن است مقدار، یا نوع داروهای مصرفی را تغییر دهد. بدون مشورت با پزشک تغییری در میزان و نوع داروی مصرفی خود ایجاد نکنید.
۵- کاهش استرس: گاهی اوقات فرد دیابتی جهت کاهش استرس نیاز به مشورت با روانشناس دارد.

The post هایپرگلایسمی ( افزایش قندخون ) appeared first on پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان.