سلامت کودکان – پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان

کودک و دیابت

خانم احمدی نژاد — Wed, 31 Jul 2019 07:29:03 +0000

اطلاعاتی درباره دیابت برای کارکنان مدارس و مراقبت کنندگان از کودک

در صورتیکه با کودکان کار می کنید، احتمالا در محل کار خود با کودکان دیابتی مواجه شده اید. از هر ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر کودک یک نفر مبتلا به دیابت می باشد. این مقاله اطلاعات کلیدی درباره بخشهای مختلف مراقبت از دیابت در کودکان برای کارکنان مدارس و کسانی که با کودکان کار می کنند گردآوری نموده است.
دیابت نیازمند خود مراقبتی فوق العاده توسط بیمار و حمایت همه جانبه اعضای خانواده می باشد. زمانی که بچه های دیابتی از خانواده دور می شوند، آنها اغلب به پرستار مدرسه و سایر افراد دوره دیده جهت برآورده کردن نیازهای فوری خود اعتماد می نمایند. همچنین این بچه ها به علت کم بودن سن و عدم وجود تجربه کافی به کارکنان بهداشت مدارس و افراد آشنا به دیابت جهت بر طرف نمودن نیازهای ضروری خود نیاز دارند. افراد دوره دیده در زمینه دیابت، حمایت کافی از بچه ها را فراهم نموده و آنها را برای انجام خود مراقبتی تشویق می نمایند.
دیابت چیست؟
دیابت بیماری مزمنی می باشد که در آن توانایی بدن جهت مصرف صحیح غذا دچار مشکل می شود. انسولین هورمونی است که توسط لوزالمعده ( پانکراس ) ساخته شده و وظیفه آن تبدیل مواد غذایی به انرژی می باشد. در افراد دیابتی، یا لوزالمعده انسولین کافی نمی سازد، و یا بدن قادر به استفاده صحیح از انسولین نمی باشد و یا هر دو حالت بروز می کند. بدون وجود انسولین، گلوکز( قند) در خون تجمع می یابد.
کودکان اغلب دیابت نوع یک دارند که در این حالت لوزالمعده قادر به تولید انسولین نمی باشد. این افراد باید روزانه انسولین را از طریق تزریق و یا پمپ انسولین دریافت نمایند. احتمال ابتلا کودکان به دیابت نوع دو نیز وجود دارد. دیابت نوع دو اغلب در بزرگسالان مشاهده می شود. اما متاسفانه این نوع دیابت به دلیل شیوه زندگی نامناسب در کودکان نیز در حال افزایش می باشد. در دیابت نوع دو، بدن انسولین کافی نمی سازد و یا انسولین موجود به درستی کار نمی کند. در کودکان دیابتی نوع دو، قندخون را می توان با رژیم غذایی، فعالیت ورزشی و داروها کنترل نمود.

در دیابت احتمال وقوع دو نوع مشکل وجود دارد، هایپوگلایسمی و هایپرگلایسمی.

هایپوگلایسمی یا افت قندخون زمانی اتفاق می افتد که قندخون پایین تر از حد نرمال می باشد و معمولا علت آن تزریق زیاد انسولین، حذف یا به تاخیر انداختن وعده ها و میان وعده های غذایی و یا فعالیت بیش از اندازه می باشد. اغلب مواقع نمی توان از بروز هایپوگلایسمی پیشگیری کرد و این مشکل در بچه ها با خطر همراه می باشد. افت قندخون معمولا خفیف است و می توان به سادگی آن را درمان نمود.
هایپرگلایسمی، که به آن قندخون بالا نیز گفته می شود زمانی اتفاق می افتد که قندخون بیشتر از حد نرمال است. عدم درمان هایپرگلایسمی باعث بروز کتواسیدوز دیابتی می شود که وضعیت جدی برای بیمار تلقی می شود. در کوتاه مدت، هایپرگلایسمی درمان نشده می تواند سبب نقص در فعالیت های ادراکی و در بلند مدت، این وضعیت در بچه ها سبب بروز مشکلات جدی می شود.
دیابت بیماری ویروسی نمی باشد. شما نمی توانید آن را از فرد مبتلا به دیابت بگیرید. اما دیابت می تواند ارثی باشد. پژوهشگران هنوز در حال مطالعه این موضوع هستند که چرا دیابت در برخی کودکان اتفاق می افتد در حالیکه سایرین به این بیماری مبتلا نمی شوند.
اگرچه دیابت را نمی توان درمان نمود، اما می توان آن را کنترل کرد. پژوهش ها نشان داده اند که کنترل خوب قندخون می تواند از عوارض بلند مدت بیماری مثلا بیماری قلبی، نابینایی، مشکلات کلیوی و آسیب اعصاب پیشگیری کند و یا آن را به تاخیر بیاندازد. مراقبت صحیح از دیابت معمولا شامل کنترل منظم قندخون ( در تمامی کودکان دیابتی نوع یک و نوع دو ) و تزریق انسولین می باشد. مراقبت از دیابت شامل برنامه ریزی تغذیه و فعالیت ورزشی متناسب با نیازهای کودک می باشد. کودکان دیابتی نوع دو ممکن است داروهای خوراکی ضد دیابت را نیز مصرف کنند. با مراقبت پزشکی خوب و حمایت مناسب، کودکان دیابتی می توانند سالم و فعال باشند و از زندگی سالم مانند سایرین برخوردار شوند.
درمان دیابت
در حال حاضر، برنامه های درمان دیابت بر اساس نیازهای شخصی کودک می باشد.

اهداف درمان دیابت در کودکان :
رشد طبیعی کودک : کنترل و حفظ قندخون در محدوده هدف ( نه خیلی بالا و نه خیلی پایین ) تا حد امکان در اغلب مواقع – افزایش سلامت فیزیکی، روانی و اجتماعی کودک
تلاش جهت حفظ قندخون در محدوده هدف شامل تعادل در رژیم غذایی، فعالیت ورزشی و داروهای دیابتی می باشد. تغذیه قندخون را بالا می برد و فعالیت ورزشی و داروها در پایین آوردن آن موثر است.

یک برنامه درمانی مناسب شامل: خوردن غذاهای سالم بر اساس برنامه مناسب غذایی – کنترل منظم قندخون – انجام مناسب فعالیت ورزشی – استفاده مناسب از داروها ( قرصها و یا انسولین )

مراقبت از دیابت در مدرسه

برنامه مراقبت از دیابت
به محض اینکه کودکان دیابتی ثبت نام شدند کارکنان مدرسه شامل پرستار مدرسه، معلمان و مربیان ورزشی باید جهت مرور برنامه های مراقبت سالم از کودک با والدین وی ملاقات کنند و درباره انجام صحیح این برنامه ها با آنها مشورت نمایند. برنامه مراقبت توسط پزشک کودک، تیم مراقبت و خانواده کودک تعیین و برنامه ریزی می شود.
برنامه مراقبت شامل: ( برنامه مراقبت سلامت دیابت باید سالانه در مدارس بررسی و به روز گردد.)
تاریخ تشخیص دیابت – وضعیت سلامت – اشتیاق و توانایی دانش آموز جهت انجام خود مراقبتی در مدرسه – اطلاعات مربوط به تماس اورژانسی – زمان و چگونگی کنترل قندخون و تزریق انسولین و یا مصرف قرص های دیابت – انسولین، گلوکاگون و سایر داروهایی که در مدرسه داده می شود – برنامه زمانی منظم برای وعده های غذایی و میان وعده ها – لزوم انجام فعالیت ورزشی – علایم شایع افت و افزایش قندخون و درمان – زمان و نحوه آگاه ساختن خانواده نسبت به مشکل بچه – زمان و نحوه تماس با تیم درمانگر – زمان تماس با اورژانس
تزریق انسولین
برخی از کودکان دیابتی روزانه چند تزریق انسولین دارند. تزریقات انسولین معمولا در زمانهای مشخص از روز و جهت پوشش وعده ها و میان وعده های غذایی تنظیم می شود.
نوع انسولین مورد نیاز کودک و زمان تزریق آن به طور جداگانه و فردی برای هر شخص مشخص می شود. برخی از کودکان انسولین را توسط سرنگ و یا قلم انسولین دریافت می کنند. برخی دیگر از پمپ انسولین استفاده می کنند که دوز کم انسولین را در طی روز به بدن تزریق می کند و شبیه لوزالمعده طبیعی عمل می کند. پمپ انسولین شبیه دستگاه تلفن همراه می باشد و به کمرمتصل می شود. پمپ ها نیازمند کنترل روزانه تزریق انسولین توسط کودک یا اشخاص دوره دیده در مدرسه می باشند. این دستگاه دارای دستورالعمل نگهداری و مراقبت بوده که باید توسط خانواده یا کارکنان مدرسه تکمیل شود.
قانون خاصی درباره سنی که کودک باید بتواند به تنهایی انسولین تزریق کند وجود ندارد. برخی از کودکان قادرند خودشان انسولین را تزریق نمایند و برخی دیگر نیاز به پرستار مدرسه یا شخص آموزش دیده برای انجام این کار دارند.
کنترل قندخون
کنترل منظم قندخون یکی از مهمترین بخشهای مراقبت از دیابت می باشد. کنترل منظم قندخون جهت بررسی میزان قند در خون و تا حد امکان حفظ قندخون در محدوده نرمال انجام می شود.
کارکنان مراقبت از سلامت معمولا توصیه می نمایند که کودکان در مدرسه قندخون خود را کنترل نمایند. برای مثال، قبل از ناهار -قبل، حین و بعد از فعالیت بدنی شدید و زمانی که علایم افت قندخون یا افزایش قندخون اتفاق می افتد. بچه های کوچکتر و بی تجربه تر برای کنترل قندخون نیاز به کمک دارند در حالی که کودکان بزرگتر و با تجربه خود از عهده انجام این کار بر می آیند.
میزان قندخون بر اساس میلی گرم بر دسی لیتر محاسبه می شود. پزشک دیابت اغلب میزان قندخون هدف برای کودک را تعیین می کند. برای مثال قندخون ۸۰ تا ۱۸۰ و بنابراین حفظ قندخون در این محدوده تا حد امکان اهمیت دارد. البته باید توجه داشت کنترل قند خون در محدوده تعیین شده همیشه امکان پذیر نمی باشد. باید توجه کنید تحت کنترل نبودن قندخون همیشه تقصیر کودک نیست و نباید وی را همیشه مقصر دانست.

وعده ها و میان وعده ها کودکان دیابتی
نیازهای تغذیه کودکان دیابتی چیزی متفاوت از کودکان غیر دیابتی نیست. آنها باید مانند سایرین از برنامه غذایی سالم تبعیت نمایند. با وجود رژیم های درمانی انسولین، زمان بندی و مقدار و محتوای ماده غذایی مورد نیاز باید با مقدار انسولین و فعالیت بدنی کودک هماهنگ باشد. کودکان دیابتی در صورتی که بتوانند وعده های غذایی خود را در ساعات معینی از روز مصرف کنند می توانند به بهترین درمان دست یابند. برخی از آنها نیاز به خوردن میان وعده صبح و عصر دارند. همچنین ممکن است میان وعده های اضافی قبل، حین و بعد از انجام فعالیت مورد نیاز باشد. در برخی از کودکان دیابتی، حذف یک وعده اصلی غذایی و یا میان وعده می تواند باعث بروز افت قندخون شود. کودکان دیابتی ممکن است هر روز با خود میان وعده به مدرسه بیاورند. همیشه باید یک قند سریع الاثر مثل قرصهای قند یا آب میوه در مدرسه وجود داشته باشد.
مهمانی و مراسم خاص و کودکان دیابتی
در مهمانی ها و مراسم خاص مدرسه، خانواده های کودکان دیابتی باید با کارکنان مدرسه درباره مواد غذایی سرو شده در مهمانی مشورت کنند. در گذشته به کودکان دیابتی گفته می شد که مصرف قند را محدود کنند. اما در حال حاضر می دانیم که هیچ ماده غذایی خاصی وجود ندارد که بچه های دیابتی از مصرف آن منع شوند.

ورزش و سرگرمی کودکان دیابتی
کودکان دیابتی می توانند بازی و فعالیت داشته باشند. هر فردی می تواند از فواید فعالیت ورزشی سود ببرد. ورزش در کاهش قندخون، کنترل وزن و سلامت قلب و عروق موثر است.
فعالیت منظم برای همه کودکان اهمیت دارد اما در کودکان دیابتی مفهوم خاصی دارد. کودک دیابتی ممکن است نیاز به خوردن میان وعده قبل، حین و بعد از فعالیت شدید داشته باشد. همچنین ممکن است نیاز به کنترل قندخون قبل از شرکت در بازی یا ورزش جهت بررسی میزان و زمان مصرف میان وعده وجود داشته باشد. به این علت که زندگی کودکان شامل فعالیت های خود جوش زیاد می باشد، همراه داشتن یک میان وعده ایده خوبی است. در حقیقت، افراد دیابتی باید همیشه قرص های قند، آب میوه یا نوع قند سریع الاثر برای درمان افت قندخون همراه داشته باشند.
زمان انجام فعالیت ورزشی ممکن است در برنامه غذایی و نیاز به انسولین کودک تاثیر بگذارد. در صورت تغییر در جدول زمانی انجام فعالیت، خانواده ها باید از آن اطلاع داشته باشند. کودکان دیابتی در زمان افت و افزایش قندخون نباید فعالیت ورزشی انجام دهند.

افت قندخون ( هایپوگلایسمی)
افت قندخون زمانی اتفاق می افتد که میزان قندخون از میزان هدف تعیین شده برای کودک پایین تر می باشد. علت های افت قندخون عبارتند از : ۱- اشتباه در میزان مصرف داروها ۲- حذف وعده ها یا میان وعده های غذایی ۳- فعالیت بدنی شدید
افت قندخون در کودکان دیابتی وضعیت خطرناکی است و همیشه قابل پیشگیری نمی باشد. افت قندخون معمولا خفیف است و می توان به راحتی آن را درمان کرد. اکثر کودکان در سنین مدرسه می توانند افت قندخون خود را گزارش دهند. بچه های کوچکتر که به علایم و نشانه های افت قندخون آشنا نیستند یا کسانی که نمی توانند متوجه افت قندخون خود شوند نیاز به کنترل دقیق برای علایم خاص افت قندخون مثل عصبانیت دارند. افت قندخون شدید سبب از دست رفتن هوشیاری و مشکلات جدی می شود که تهدید کننده زندگی است. علایم افت قندخون عبارتند از : لرزش – رنگ پریدگی – عرق کردن – نبض تند – گرسنگی – گیجی – خستگی – خواب آلودگی – سردرد – گرسنگی – تکلم مبهم – عدم تمرکز
درمان افت قندخون خفیف: کودک را تنها نگذارید – قندخون وی را کنترل نمایید – مصرف یک قند ساده مثل قرص قند، آب میوه یا نوشابه غیر رژیمی – کنترل قند خون بعد از ۱۵ دقیقه – اگر قندخون هنوز هم پایین است مصرف مجدد قند ساده – بعد از بهبود علایم مصرف یک میان وعده ساده – دادن زمان به کودک جهت بهبود و برگشت به حالت طبیعی
علایم افت قندخون شدید عبارتند از: – از دست دادن هوشیاری – تشنج – عدم توانایی در بلع
در مواجه با افت قندخون شدید چه کاری باید کرد؟
. تماس با اورژانس
. مطلع نمودن سریع خانواده و پزشک کودک
افزایش قندخون ( هایپرگلایسمی )
هایپرگلایسمی زمانی اتفاق می افتد که قندخون از میزان هدف بالاتر باشد.
علت های افزایش قندخون: تزریق ناکافی انسولین، مصرف زیاد مواد غذایی و فعالیت کم – بیماری – مشکلات عاطفی
علایم: تشنگی زیاد – خستگی – ضعف – افزایش تعداد دفعات دستشویی رفتن – تاری دید – تهوع
درمان: کنترل قندخون – نوشیدن مایعات بدون قند مثلا آب – دسترسی سریع به دستشویی – اندازه گیری کتون ادرار – در صورت دستور پزشک تزریق انسولین – اطلاع دادن به خانواده کودک

کتواسیدوز دیابتی
زمانی که سلولها قند کافی نداشته باشند، بدن شروع به سوزاندن چربی جهت تولید انرژی می کند و نتیجه اینکار تولید موادی به نام کتون می باشد. تولید بیش از اندازه کتون باعث بروز شرایطی به نام کتواسیدوز می شود . کتون را می توان با انجام تست ساده ادرار یا تست خون تشخیص داد. کتو اسیدوز باید سریعا درمان شود. عدم درمان می تواند کومای دیابتی را به دنبال داشته باشد.
علایم: درد شکم – تهوع – استفراغ – تنفس با بوی میوه – کم آبی ( چشم های فرو رفته، خشکی لبها) – خواب آلودگی
درمان: خوردن مایعات بدون قند مانند آب – دسترسی سریع به دستشویی – طبق دستور پزشک تزریق انسولین – تماس با اورژانس و بستری در بیمارستان
کار تیمی
در برنامه ریزی برای کودک دیابتی باید همکاری بین خانواده ، کارکنان مدرسه و سایر بخشهای مراقبتی وجود داشته باشد. کارکنان مدرسه باید آموزشهای لازم در زمینه تشخیص و درمان مشکلات کودک مثل افت و افزایش قندخون را داشته باشند.
پیش دبستانی
کودکان دیابتی پیش دبستانی اغلب نمی توانند علایم افت قندخون را تشخیص دهند و نمی توانند افت قندخون را گزارش کنند. بنابراین کنترل بیشتر قندخون در این گروه سنی اهمیت دارد. این کودکان اغلب از کنترل قندخون و تزریق انسولین می ترسند و سعی می کنند از انجام آن شانه خالی کنند. گفتن این جمله ممکن است کمک کننده باشد: ” من می دانم انجام اینکار دردناک می باشد ” و ” من می دانم تو خیلی شجاع هستی. ”
کودکان کم سن دیابتی نسبت به غذا خوردن ایراد بیشتری می گیرند. معمولا نباید بچه ایراد گیر را مجبور به خوردن کنیم. در این زمان بهتر است چند نوع غذا در دسترس باشد و اگر بچه نسبت به خوردن یک نوع غذا مقاومت می کند غذای دیگر را او داد.

کودکان سنین مدرسه

کودکان سنین مدرسه می خواهند شبیه همسالان خود باشند. این کودک ممکن است احساس کند به علت تزریق انسولین، کنترل قندخون و پیروی از برنامه غذایی با دیگران متفاوت است. بهترین روش برای از عهده برآمدن این وضعیت بستگی به شخصیت بچه دارد.
برخی از کودکان قندخون و تزریق انسولین را در معرض دید دیگران انجام می دهند. کودکان بزرگ تر درباره دیابت و مراقبت از آن آگاهی دارند. با این وجود، بچه ای که خجالت می کشد یا درباره دیابت خود حساس است ممکن است به این شیوه ها با قضیه برخورد نداشته باشد. در این زمان باید راهنمایی های لازم را انجام داد. مطمئن باشد که به حریم خصوصی دانش آموز احترام گذاشته می شود.
نوجوانان
برای نوجوانان دیابتی، تزریق انسولین، کنترل قندخون و پیروی از برنامه غذایی طاقت فرسا بوده و می تواند با سایر مشکلات نوجوان ترکیب شود. گاهی اوقات افرادی که با نوجوان رابطه خوبی دارند مثل معلم یا مربی می توانند به او در برآورده کردن نیازهایش کمک نمایند. سیگار کشیدن و استفاده از داروهای غیر مجاز خطرات زیادی را برای افراد دیابتی به دنبال دارد. علی رغم این، برخی نوجوانان دیابتی از انجام این فعالیت ها لذت می برند. در این شرایط بیان حقایق بدون جبهه گیری و نشان دادن به نوجوان که از وی توقع مسئولیت پذیری دارید کمک کننده می باشد.
منبع: www.ADA.com

The post کودک و دیابت appeared first on پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان.

سخنی با والدین کودکان دیابتی

خانم احمدی نژاد — Wed, 31 Jul 2019 07:12:23 +0000

اگر شما کودک مبتلا به دیابت دارید باید بدانید که دیابت بیماری است که تمامی جنبه های زندگی شما را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد. در واقع دیابت فرزند شما اتفاق مهمی است که برخورد صحیحی را از جانب تمامی اعضای خانواده می طلبد و همه آنها باید خود را با وضعیت جدید وفق دهند.
نکته اساسی در مورد دیابت فرزند شما این است که هرگونه تلقی و برداشت وی نسبت به دیابت بستگی به نحوه ادراک شما نسبت به این موضوع و طرز رفتارتان دارد. بنابراین شرط اول در درمان موفق دیابت این است که بدون هیچگونه ناراحتی و اضطراب، دیابت فرزند خود را به عنوان یک حقیقت بپذیرید. این پذیرش سبب می شود تا برای انجام وظایف بعدی که بر دوش شماست آمادگی و انگیزه لازم را پیدا نمایید. در عین حال به فرزندتان کمک کنید تا با کمترین میزان استرس، دیابت خود را بپذیرد. صحبت کردن با دیگر والدینی که وضعیت مشابهی دارند و استفاده از تجربیات آنها در این زمینه بسیار کمک کننده است.

اولین جلسه کارگاه ویژه کودکان دیابتی ( ویژه سنین ۷ تا ۱۱ سال)

قدم بعدی شما آگاهی از اصول کنترل دیابت کودکان است زیرا باید تا زمانی که فرزندتان توانایی لازم در انجام وظایف مربوط به دیابت خود مثل تزریق انسولین را به دست نیاورده است، به جای وی این وظایف را بر عهده بگیرید. بنابراین لازم است تا با شرکت در کلاسهای آموزشی دیابت مهارتهای زیر را بدست آورید:
۱- روش و زمان صحیح انجام آزمایش قندخون با استفاده از دستگاه گلوکومتر
۲- روش صحیح تزریق انسولین و تغییر مقدار آن براساس نوع و مقدار غذا و میزان فعالیت
۳- اصول تغذیه صحیح در دیابت
۴- علایم و نحوه درمان هیپوگلیسمی ( افت قندخون) مخصوصا تزریق آمپول گلوکاگون
۵- علایم قندخون بالا و نحوه انجام آزمایش کتون ادرار
۶- روشهای کنترل دیابت درهنگام بیماری

اگر فرزند شما در سنین پایین مبتلا به دیابت شده است این نکته را همیشه به خاطر بسپارید که وی در درجه اول یک کودک است و ابتلای وی به دیابت دردرجه دوم اهمیت قرار دارد. بنابراین کودک نیز همانند تمام کودکان دیگر نیازمند رشد اجتماعی و عاطفی است. شما باید به نیازها و خواسته های طبیعی وی احترام بگذارید و تا حد امکان در رفع آنها بکوشید.
به عنوان مثال روشهای جدید درمان دیابت این امکان را به فرزند شما می دهند که مانند بقیه بچه ها به صرف غذای مورد علاقه اش بپردازد. در زندگی همه ما زمان هایی وجود دارد که میل به غذا نداریم و یا اشتهای ما به غذای بیشتر است. بنابراین به فرزند خود اجازه دهید تا این احساس را در خود تجربه کند که می تواند یک زندگی طبیعی و لذت بخش داشته باشد.
والدین آرام، بردبار ، با گذشت، آسان گیر ، واقع گرا، علاقه مند و مطلع از روشهای صحیح برخورد با یک کودک دیابتی نقش بسیار مهمی در افزایش اعتماد به نفس و بلوغ عاطفی- اجتماعی فرزند خود برعهده دارند. این والدین به فرزند خود اجازه می دهند تا مطابق با سن خود، وظایف مربوط به دیابت را انجام دهد و مسئولیت آنها را نیز خود برعهده بگیرد. این امر باعث می شود تا وی احساس کند که می تواند تا حد زیادی از عهده حل مشکلاتش برآید و در نتیجه اعتماد به نفس زیادی پیدا خواهد کرد. البته حمایت عاطفی شما باید همیشه همراه با وی باشد و در مواقع بروز مشکلات به کمک او بیاید.
بخاطر داشته باشید که فرزند شما تنها در صورتی بطور فعال برنامه های کنترل دیابت از جمله آزمایش قندخون را اجرا می نماید که هیچگونه اجباری از جانب شما یا دیگران احساس نکند. تا فرزند شما خود به این نتیجه نرسد که این برنامه ها واقعا برای وی مفید می باشند، هرگونه فشاری از جانب شما برای اجرای برنامه نه تنها کمکی به وضعیت موجود نمی کند، بلکه آن رامشکل تر نیز خواهد ساخت و تنش های زیادی را در خانواده بوجود خواهد آورد.
والدین بیش از حد مضطرب، فرزندانی بیش از حد نگران و وابسته بوجود خواهند آورد. این والدین که تمام کارهای وابسته به دیابت فرزند خود را شخصا انجام می دهند باعث کاهش حس اعتماد به نفس وی که یکی از پایه های زندگی مستقل است خواهند شد.
والدینی که فرزند خود را بیش از حد آزاد می گذارند نیز بر این عقیده اند که مصرف سر وقت غذا و یا تزریق به موقع انسولین برای فرزندانشان بسیار مشکل است. در واقع این والدین در عین محبت فراوان به فرزند خود، اهمیت کمتری برای نظم و ترتیب در دیابت قائل هستند و این باعث می شود تا در آینده کودک نتواند از عهده حل مشکلات متعددی که با آنها روبه رو خواهد شد برآید.
در عوض والدین سخت گیر معتقدند که کنترل مطلوب خون حتی در سنین پایین باید از طریق بکارگیری یک روش کاملا منظم و سخت گیرانه صورت پذیرد. ولی در اینجا معایبی نیز وجود دارد. فرزند شما ممکن است از نتایج بالا یا پایین قندخون که در این سنین کاملا طبیعی است احساس گناه کند. بنابراین هیچ وقت نتایج آزمایش قندخون فرزندتان را با کلماتی مثل خوب یا بد تفسیر نکنید. بلکه فقط به بالا ، پایین و یا طبیعی بودن آن اشاره کنید و همچنین به خاطر داشته باشید که در حال حاضر حتی با بکارگیری روشهای جدید کنترل دیابت مثل تزریقات متعدد انسولین، امکان اینکه قندخون در تمام اوقات در حد طبیعی باشد وجود ندارد. فرزندان والدین سخت گیر در سنین بلوغ معمولا پرخاشگر خواهند شد.

فرزندان والدین بی تفاوت از طریق عدم رعایت رژیم غذایی و یا سرباز زدن از تزریق انسولین خود در صدد جلب توجه والدین بر می آیند. آنها به دلیل نبود نظم و انضباط در زندگی و نیز عدم حمایت و نظارت کافی از جانب والدین معمولا افسرده هستند.

همانطور که قبلا گفته شد نقش شما به عنوان پدر یا مادر یک فرزند دیابتی بتدریج با رشد فرزندتان تغییر خواهد کرد که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد:
سنین قبل از مدرسه:
در این سنین تمامی وظایف مربوط به دیابت فرزندتان بر عهده شماست ولی باید بتدریج وی را با وظایف درگیر نمایید ( مثلا گرفتن یک نقطه از پوست برای تزریق انسولین و یا انتخاب یکی از انگشتان برای انجام آزمایش قندخون )
سنین دبستان:
در این سنین نیز قسمت عمده وظیفه کنترل دیابت فرزندتان برعهده شماست ولی باید بتدریج انجام آزمایشهای قندخون و نیز تزریق گهگاه انسولین را شروع نماید. معمولا در سن ۱۲ – ۱۰ سالگی اکثر بچه ها قادرند تا انسولین خود را تزریق کنند ولی شما باید مواظب باشید تا در مواقع فراموشی، انجام آن را به وی یادآوری نموده و یا تذکرات لازم را مثلا در مورد لزوم مصرف غذا قبل از انجام ورزش در مدرسه به او یادآوری نمایید.
در این سنین که معمولا فعالیت بدنی خارج از خانه ( معمولا در مدرسه ) همراه با دیگر بچه ها زیاد می شود، فرزند شما می تواند مقداری از مسئولیت تنظیم رژیم غذایی هنگام انجام ورزش ( یعنی خوردن غذای حاوی کربوئیدرات قبل از ورزش ) را بر عهده بگیرد. شرکت درکنترل شخصی دیابت در این سنین اعتماد به نفس فرزند شما را به نحو چشمگیری افزایش داده، وی را برای مقابله با مشکلات آینده آماده خواهد ساخت.
سنین نوجوانی:
اصولا برخورد با نوجوانان به علت مقثضیات این دوران از پیچیدگی و ظرافت خاصی برخوردار است مخصوصا اگر دیابت نیز به این پیچیدگی بیفزاید. بنابراین وظیفه سنگینی در این دوران برعهده شماست. از آنجایی که یکی از خصوصیات مهم این دوران احساس استقلال است، وظیفه شما تنها انجام نظارت غیر مستقیم و داشتن حمایت عاطفی از فرزندتان می باشد. شما باید در این سنین از اعمال هرگونه کنترل آمرانه و مستقیم نسبت به نحوه کنترل دیابت وی ( مثلا نوع تغذیه ) پرهیز نمایید و او را در انجام وظایف محوله آزاد بگذارید.

فرزند شما باید در این دوران پس از دیدن آموزشهای لازم، در تصمیم گیریهای مربوط به درمان دیابت خود بطور فعال شرکت نماید. همچنین از آنجایی که بیشتر اوقات خود را در بیرون از خانه و با دوستان خود می گذراند و دوست دارد که از هر نظر همانند آنها باشد، ممکن است دیگر مثل گذشته به کنترل دیابت خود ( مخصوصا رعایت رژیم غذایی ) اهمیت ندهد و یا حتی دیابت خود را فراموش نماید. افسردگی نیز در این سنین غیرشایع نیست زیرا فرزند شما در این دوران شدیدا حساس است. همچنین در این هنگام فرزند شما با عوارض دیابت آشنا خواهد شد و این امر ممکن است منجر به بروز یاس، نامیدی و عدم پیگیری جدی برنامه درمانی گردد.
در این موقع شما باید کاملا مراقب باشید تا وی احساس نکند که تمامی ناملایمات و استرسهای وی ناشی از دیابت او هستند. همچنین شما باید شرایط را به نحوی فراهم نمایید که فرزند شما اهمیت کنترل دقیق قندخون در پیشگیری از عوارض دیابت و داشتن یک زندگی شاداب و پرنشاط را بخوبی درک کند. مشاوره با یک روانشناس خانواده ، ملاقات با افراد دیابتی که زندگی فعال و موفقی دارند و انجام فعالیت ورزشی منظم همگی فرزند شما را در رسیدن به این هدف یاری می دهند.
اگر برخورد شما با دیابت فرزندتان کاملا اصولی باشد، او در مطرح کردن موضوع دیابت خود با دوستانش هیچگونه مشکلی نخواهد داشت. او نباید از گفتن این مسئله به دوستان خود که دارای رژیم غذایی است و انسولین تزریق می کند خجالت بکشد. گاهی اوقات این مسئله عواقب سوئی را هم در کوتاه مدت ( بالا رفتن قندخون ) و هم بلندمدت ( احساس افسردگی و گناه ) در پی خواهد داشت.
مثلا اگر طی یک گردش در بعدازظهر، دوستان وی او را به خوردن یک بستنی دعوت می کنند ، فرزند شما می تواند براحتی این مسئله را بیان کند که به علت بیماری دیابت، وی باید رژیم خاصی را رعایت کند و توضیح دهد که در این رژیم ، مصرف مواد غذایی باید کاملا حساب شده و طبق برنامه مشخصی باشد و اینکه او می تواند هنگام نهار یا شام با تنظیم انسولین و مقدار غذای خود از بستنی نیز استفاده نماید. البته در عین حال از دوستان هم بخاطردعوتشان تشکر و قدردانی می نماید. بدین ترتیب وی هم بخوبی از عهده کنترل دیابت خود برآمده و هم اوقات خوشی را با دوستان خود گذرانده است.
هنگامی که فرزند شما به یک مهمانی با حضور دستان دعوت شده است، مراجعه به پزشک و متخصص تغذیه قبل از مهمانی و گرفتن راهنمایی های لازم در خصوص تنظیم مقدار انسولین بر اساس نوع و مقدار غذا و نیز انتخاب مناسب غذاها نقش بسیار موثری در کنترل مطلوب دیابت برعهده دارد و در عین حال فرزند شما نیز از موقعیتها و ارتباطات اجتماعی پیش روی خود لذت بیشتری خواهد برد.

صرف نظر از اینکه فرزند شما در چه سنی قرار دارد شما باید مدیر و کارکنان مدرسه و مخصوصا معلمان را از دیابت وی آگاه نمایید. همچنین ضروری است تا این افراد با اصول بنیادی دیابت و مراقبت از آن آشنایی داشته باشند.
آنها باید بدانند که دیابت در اثر عدم توانایی لوزالمعده در ترشح انسولین بوجود می آید و درمان آن شامل تزریقات روزانه انسولین و رعایت رژیم غذایی است. آگاهی دادن به مسئولان مدرسه در مورد چگونگی شناخت و درمان صحیح حملات افت قندخون از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. همچنین شما باید این نکته را برای آنها تشریح نمایید که فرزند شما می تواند در تمامی فعالیتهای مدرسه شرکت کند و نباید با وی رفتاری متفاوت از دیگر شاگردان داشت. برگزاری جلسات متعدد گفتگو و همکاری و ارتباط متقابل بین شما و مسئولین مدرسه نقش بسیار مهمی در کمک به فرزند شما در داشتن یک تجربه موفق در زندگی اجتماعی او در مدرسه بر عهده خواهد داشت.
مسئولان مدرسه خصوصا معلمان فرزند شما باید از زمانهایی که در آن احتمال بروز افت قندخون بیشتر می باشد ( یعنی قبل از نهار و بعد از ورزش) اطلاع دقیق داشته باشند و بتوانند در صورت مشاهده علایم افت قندخون بسرعت اقدامات لازم را انجام دهند. در این موقع معمولا لازم است تا شما از قبل مواد غذایی لازم جهت درمان افت قندخون را به مقدار لازم در اختیار مسئولان قرار داده باشید.
در صورتیکه فرزندتان در طول زمان حضور در مدرسه نیازمند انجام آزمایش قندخون و یا تزریق انسولین است شما باید از قبل در این زمینه با مدیر مدرسه صحبت کرده، وسائل لازم برای این منظور را در اختیار وی بگذارید. وجود اتاقی که فرزند شما بتواند در آن براحتی و بدون مزاحمت به تزریق انسولین و یا آزمایش قندخون خود بپردازد بسیار مهم است.

The post سخنی با والدین کودکان دیابتی appeared first on پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان.

پیشگیری از چاقی دوران کودکی

خانم احمدی نژاد — Tue, 30 Jul 2019 13:32:32 +0000

پیشگیری از چاقی دوران کودکی

مطالعات نشان می دهد کودکان و نوجوانانی که اضافه وزن دارند و یا چاق هستند در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع دو ، فشارخون و بیماری قلبی قرار دارند. پیشگیری از چاقی کودکان پروسه ای است که نیازمند همکاری تمامی اعضای خانواده می باشد. در ادامه راهنمایی های مناسبی در این زمینه آورده شده است.:

۱- خرید مواد غذایی را به یک سرگرمی تبدیل کنید.

* در فروشگاه اجازه دهید کودکان خودشان مواد غذایی سالم مورد علاقه شان را انتخاب نمایند. با انجام اینکار کودکان رقبت بیشتری به خوردن مواد غذایی انتخابی خواهند داشت.
* همیشه برچسب مواد غذایی موجود بر روی محصول را جهت کسب اطلاعات راجع میزان کالری ها ، چربی ها ( چربی اشباع و چربی ترانس ) ، کلسترول ، نمک ، کربوئیدرات ها و شکر مطالعه نمایید.
* نان تهیه شده با غلات کامل را به نان سفید تهیه نمایید.
* سعی کنید نوشیدنی های حاوی شکر را کمتر انتخاب نمایید.

۲- سفارش غذا بیرون از منزل ؟ انتخاب های سالم داشته باشید.

* در رستوران پیتزا با سایز متوسط را سفارش دهید. با اینکار قطعات یکسانی از پیتزا ولی با سایز کوچکتر خواهید داشت.
* به جای همبرگر ساندویچ مرغ و به جای نوشابه آب انتخاب های غذایی سالم تری می باشند.
* یک بشقاب بزرگ سیب زمینی سرخ کرده به همراه نوشابه سفارش سالمی نیست. به جای آن یک بشقاب میوه یا سالاد سفارش دهید.

۳- روش هایی برای پخت سالم مواد غذایی

* تا حد امکان میوه ها را غذاهای خود اضافه نمایید.
* به جای سرخ کردن گوشت مرغ یا بوقلمون آنها را کبابی و یا آب پز نمایید.
* از مصرف مواد غذایی سرخ شده اجتناب نمایید. اگر گاهی اوقات قصد سرخ کردن مواد غذایی را دارید از روغن زیتون یا روغن کانولا استفاده نمایید.
* به مواد غذایی برچسب خوب یا بد نزنید. همه مواد غذایی در میزان مصرف متعادل می توانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشند.

۴- کودکان را تحرک بیشتر تشویق نمایید.

* کودکان را تشویق نمایید به جای نشستن جلوی تلویزیون و کامپیوتر بیرون رفته و بازی کنند.
* همه اعضای خانواده در فعالیت های ورزشی شرکت نمایند. در این صورت کودک دارای اضافه وزن احساس متفاوت بودن و جدا بودن از سایر اعضای خانواده را ندارد.
* آخر هفته را به تفریح و گردش با کودکان خود اختصاص دهید.
* فعالیت بدنی را با دادن حق انتخاب به کودک جهت انتخاب فعالیت مورد علاقه به یک تفریح تبدیل نمایید. نقش یک مدل را داشته باشید. اگر شما عادات سالم را تمرین کنید ، کودکان نیز از شما تبعیت خواهند کرد.

The post پیشگیری از چاقی دوران کودکی appeared first on پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان.

مشاوره کودک و نوجوان

خانم احمدی نژاد — Tue, 30 Jul 2019 13:32:31 +0000

مقدمه

دیابت، امروزه مشکل بزرگ جهانی محسوب می‌شود که هزینه‌های درمانی بالایی را به همراه دارد. در میان انواع دیابت، دیابت نوع یک (وابسته به انسولین) از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن دوران کودکی و نوجوانی محسوب می‌شود. آمارها در ایران نشان می‌دهد که شیوع دیابت نوع یک در ایران ۴/۱۱ درصد است. ناتوانی در کنترل مناسب قند خون به عوارض جسمی، روانی و اجتماعی در بیماران می‌انجامد. در بدن مبتلایان به دیابت نوع یک انسولین یا اصلا تولید نمی‌شود یا بسیار ناچیز ساخته می‌شود که برای جبران آن باید انسولین تزریق شود در غیر این صورت منجر به افزایش قند خون، آسیب به اکثر سیستم‌های بدن و ایجاد عوارض جبران‌ناپذیر و ناتوان‌ساز می‌شود.

نوجوانان اغلب با تغییرات قند خون ناشی از شرایط رشدی سنین بلوغ و کاهش تبعیت از درمان به واسطه شرایط روانی دوران بلوغ در این سن دست و پنجه نرم می‌کنند. در برخی شرایط از نوجوانان مبتلا به دیابت انتظار می‌رود مستقل شوند و مدیریت دیابت را خود به عهده بگیرند، ولی آن‌ها خود مراقبتی در مراقبت از دیابت را سنگین می‌بینند و وقتی والدین می‌خواهند مسئولیت را به عهده بگیرند، ادراک بیش کنترل‌گری از طرف آن‌ها را داشته و آن را نمی‌خواهند.

اگر کودک یا نوجوانی دارید که مشکلات خاصی در رفتار و یادگیری و تحصیل دارند یا اگر نوجوانی که در مورد بلوغ نوجوانی به مشکل برخوردید، نیاز به مشاوره کودک و نوجوان دارید.
در مشاوره کودک و نوجوان، مشاور به والدین می‌آموزد که نیازها و حساسیت‌های فرزندشان را بشناسند و به خواسته‌های آنان توجه کنند و ضمن آن که به والدین می‌آموزند چگونه انتظارات و توقعات خود را با فرزندانشان مطرح کنند. مشاور با مطرح کردن این مطلب که بهترین نوع سبک تربیتی کودک از میان سه سبک سهل‌گیر یا بی توجه و سرد/ سبک تربیتی سخت‌گیر یا دیکتاتور مآب/ سبک مقتدرانه، سبک اقتدار طلب والدین است که این خود اول راه است تا والدین بدانند که والد مقتدر چگونه رفتار می کند.

والدین با مشاور به این نتیجه می‌رسند که تا چه حد عاطفی باشند تا فرزندان شاد و با نشاطی داشته باشند و در عین حال چگونه به فرزندان خود پذیرش محدودیت‌ها را بیاموزند تا در بزرگسالی به افراد خودشیفته تبدیل نشوند، معضلی که متأسفانه در حال حاضر جامعه کم و بیش با آن درگیر شده است و بسیاری از مسائل دیگر مانند تربیت جنسی کودک که خوشبختانه به تازگی در کشورمان توجه خاصی به آن میذول شده است.

روان‌‌شناسی کودک و نوجوان شامل کمک و حمایت از جمعیت کودک و نوجوانی که مشکلات هیجانی یا رفتاری دارند و به طورکلی در بهزیستی و زندگی اجتماعی یا فردی ناکارآمد هستند و این جلسات روان‌شناسی ممکن است کار با کودک و یا کار با والدینشان و یا با مراقبین آن‌ها باشد تا بتوانند حمایت و راهنمایی‌های مطلوبی برای کودکان و نوجوانان ناکارآمد داشته باشند. به علاوه، مشاور یا روان‌شناس می‌تواند با مشاهده کیفیت رشد تحصیلی آن‌ها، به پرورش و توسعه پیشرفت‌های شناختی تحصیلی کودک و نوجوان و هم‌چنین به رفع یا اصلاح آسیب‌های تحصیلی‌شان بپردازد تا آن‌ها را از افت اعتماد به نفس برهاند. آیا می‌دانید که ممکن است کودک یا نوجوان به وسواس فکری عملی مبتلا باشد و این موضوع باعث کاهش عزت نفس آن‌ها و ترس و خواب ناکافی آن‌ها می‌شود؟

آیا می‌دانید کودکی که بسیار عصبی و تحریک‌پذیر است ممکن است به افسردگی کودکان مبتلا شده باشد و یا می‌تواند تشخیص‌های دیگری را بگیرد؟ افسردگی احساس خجالت و شرمندگی، بیقراری، مشکلات اجتماعی، میل به تنها بودن،کندی در انجام تکالیف و در نتیجه افت تحصیلی می‌شود.

اصول روانشناسی کودک و نوجوان

روان‌شناسی کودک و نوجوان بیان می‌دارد که در دوران نوجوانی اصول اولیه باورها و اصول زندگی فرد بر اساس شالوده روانی شکل گرفته در دوران کودکی، شروع به ایجاد شدن می‌کند. بر اساس روان‌شناسی کودک و نوجوان در دوران نوجوانی سرعت یادگیری مستقیم بسیار بیشتر می‌شود و نوجوان بر اساس تغییرات شگرفی که در ساختار ذهنی او ایجاد می‌شود شروع به تکمیل کردن تربیت دوران کودکی می‌کند، در ادامه روان‌شناسی کودک و نوجوان، نوجوان باورها را می‌سازد، باورها در تمام جنبه‌های زندگی در این دوران شکل می‌گیرد. از نظر روان‌شناسی کودک و نوجوان، در دوران نوجوانی لوب پیشانی مغز که مسئول کنترل تکانه‌های رفتاری است شروع به رشد می‌کند و این بخش از مغز در واقع بخشی است که از همه قسمت‌های مغز دیرتر تکامل می‌یابد. از این رو رفتارهای نوجوان در این دوره بسیار عجیب و غیر عادی می‌نماید. در روان‌شناسی کودک و نوجوان می‌خوانیم که مغز نوجوان در جستجوی شناخت روابط خود با دنیای اطراف است و به همین دلیل بسیاری از رفتارهای عجیب را برای تجارب جدید مورد استفاده قرار می‌دهد. در مغز نوجوان نوعی الگوریتم اتفاقی در حال جریان است که الگوریتم نهایی تکانه‌های رفتاری را تعیین می‌کند. به همین دلیل رفتارهای نوجوانان در این سن بسیار بسیار غیر قابل پیشبینی است. ولی موهبت بزرگ روان‌شناسی کودک و نوجوان، در این سن همین الگوی رشد در لوب پیشانی است. بر این اساس روان‌شناسی نوجوان بسیار از روان‌شناسی کودک پیچیده‌تر است، علی رغم اینکه برخی الگوهای ثابت رفتاری در فرد وجود دارد که حاصل از تربیت دوران کودکی است و همین الگوها وسیله‌ای برای پایدار شدن الگوریتم رشد در نوجوان می‌شود که مشاوران را برای کمک به نوجوان یاری می‌کند و گذر از این دوره را آسان می‌کند.

اصول روانشناسی کودک و نوجوان

چگونگی رفتار والدین با فرزندان مبتلا به دیابت

نکته اساسی در مورد دیابت فرزند شما این است که هرگونه تلقی و برداشت وی از دیابت به نحوه ادراک شما از این موضوع و طرز رفتارتان بستگی دارد. بنابراین شرط اول در درمان موفق دیابت فرزندتان این است که بدون هیچ‌گونه ناراحتی و اضطراب، دیابت فرزند خود را به عنوان یک حقیقت بپذیرید. این پذیرش سبب می‌شود تا برای انجام وظایف بعدی که بر دوش شماست آمادگی و انگیزه لازم را پیدا کند. در عین حال به فرزندتان کمک کنید تا با کمترین میزان استرس، دیابت خود را بپذیرد. صحبت کردن با دیگر والدینی که وضعیت مشابهی دارند و استفاده از تجربیات آن‌ها در این زمینه بسیار کمک کننده است

قدم بعدی شما آگاهی از اصول کنترل دیابت است زیرا شما باید تا زمانی که فرزندتان توانایی لازم در انجام وظایف مربوط به دیابت خود مثل تزریق انسولین را به دست نیاورده است، به جای وی این وظایف را بر عهده بگیرید. بنابراین لازم است تا با شرکت در کلاس‌های آموزشی مهارت‌های زیر را به دست آورید:
روش و زمان صحیح انجام آزمایش قند خون با استفاده از دستگاه گلوکومتر
روش صحیح تزریق انسولین و تغییر مقدار آن براساس نوع و مقدار غذا و میزان فعالیت
اصول تغذیه صحیح دیابت
علائم و نحوه درمان هیپوگلیسیمی
علائم افزایش قند خون و نحوه انجام آزمایش کتون ادرار
اگر فرزند شما در سنین پایین مبتلا به دیابت شده است این نکته را همیشه به خاطر بسپارید که وی در درجه اول یک کودک است و ابتلاء وی به دیابت در درجه دوم اهمیت قرار دارد. بنابراین کودک شما نیز همانند تمام کودکان دیگر نیازمند رشد اجتماعی و عاطفی است. شما باید به نیازها و خواسته‌های طبیعی وی احترام بگذارید و تا حد امکان در رفع آن‌ها بکوشید.

منابع

۱٫ Cameron FJ, Wherrett DK. Care of diabetes in children and adolescents: controversies, changes, and consensus. Lancet. 2015 May 23;385(9982):2096-106.
۲٫ Eeg-Olofsson K, Cederholm J, Nilsson PM, Zethelius B, Svensson AM, Gudbjornsdottir S, et al. Glycemic control and cardiovascular disease in 7,454 patients with type 1 diabetes: an observational study from the Swedish National Diabetes Register (NDR). Diabetes Care. 2010 Jul;33(7):1640-6.
۳٫ Patterson CC, Dahlquist GG, Gyurus E, Green A, Soltesz G. Incidence trends for childhood type 1 diabetes in Europe during 1989-2003 and predicted new cases 2005- 20: a multicentre prospective registration study. Lancet. 2009 Jun 13;373(9680):2027-33.
۴٫ Esteghamati A, Larijani B, Aghajani MH, et al. Diabetes in Iran: Prospective Analysis from First Nationwide Diabetes Report of National Program for Prevention and Control of Diabetes (NPPCD-2016). Scientific Reports. 2017;7:13461. [5]. Oskouie F, Mehrdad N, Ebrahimi H. Mediating factors of coping process in parents of children with type 1 diabetes. J Diabetes Metab Disord. 2013;12(1):20.
۵٫ http://irisweb.ir/files/site1/rds_journals/1788/article-1788-377941.pdf

The post مشاوره کودک و نوجوان appeared first on پرتال کلینیک تخصصی دیابت پارسیان.